Prof.. Dr. Nesimi ULUDAĞ

Vücudumuz, daha fazla bilimsel araştırma yapıldıkça sürekli olarak ortaya çıkan sırlarıyla bizi şaşırtıyor. Bu, ne kadar bilgili olursak olalım, keşfedilecek daha çok şey olduğunu doğrular. Geçmişte, insanları vücutlarının, altın ve bakır gibi değerli olanlar da dahil olmak üzere Periyodik Tablodaki kimyasal elementleri içerdiğine ikna etmek zordu. Ancak, şimdi bu elementlerin vücudumuzda var olduğunu doğrulayan birkaç çalışma ile görev çok daha kolay hale geldi.

İnsan vücut kütlesinin neredeyse %99' u 6 ana öaddeden kalanı ise önemli ölçüde 4 ana maddeden (7-10) oluşur: 

1-Oksijen

2-Karbon

3-Hidrojen

4-Nitrojen (Azot)

5-Kalsiyum

6-Fosfor

7-Potasyum

8-Kükürt

9-Sodyum

10-Altın

Vücuttaki her hücrenin %65-90'ı sudan oluşur, bu nedenle oksijen ve hidrojen insan vücudunun ana bileşenleri arasındadır.

1. Oksijen

Kimyasal sembol O2

İnsan vücut ağırlığının %65'i.

Genel olarak, tüm canlı organizmalar hayatta kalmak için oksijene bağımlıdır. Oksijen nefes almak için hayati önem taşır; soluduğumuz havanın %20'sini oluşturur. İnsan beyni biyolojik işlevlerini yerine getirmek için oksijene ihtiyaç duyar; oksijen beyne ulaşmasaydı vücut birkaç dakika içinde ölürdü. Oksijen vücudumuzda esas olarak su şeklinde bulunur; su ağırlığının %89'unu temsil eder.

2. Karbon

Kimyasal sembol C

İnsan vücut ağırlığının %18'i.

Karbon dört değerlikli bir elementtir. Yani, onu organik kimyada temel bir atom yapan dört kimyasal elementle bağlanabilir. Karbon zincirleri karbonhidratlar, yağlar ve proteinler oluşturmak için kullanılır. Bu zincirleri kırmak insan vücuduna enerji sağlar.

3. Hidrojen

Kimyasal sembol H2

İnsan vücut ağırlığının %9.5' u.

Hidrojen, DNA'nın ana bileşenidir. Dolayısıyla tüm canlı hücrelerde her molekülde bulunur. DNA' da bulunan hidrojen miktarı, insan vücudundaki su miktarından etkilenir. İnsan vücudu, DNA'yı sağlıklı tutmak ve hastalıklardan korunmak için günlük veya ağırlığına göre iki buçuk litre suya ihtiyaç duyar.

4. Azot

Kimyasal sembol N2

İnsan vücut ağırlığının %3.2' si.

Azot, hayvan hücrelerinin protoplazmasının en önemli bileşeni olduğu kadar proteinleri oluşturan amino asitler ve DNA' yı oluşturan asitlerdir.

5. Kalsiyum

Kimyasal sembol Ca

İnsan vücut ağırlığının %1.5' u.

Kalsiyum, insan vücudunda, çoğunlukla dişlerde ve kemiklerde yoğunlaşan temel bir elementtir. Kalsiyum protein ve kas kasılmalarını düzenler. Ayrıca kemik yoğunluğunu ve gücünü korur ve kalp atışlarını ve kan pıhtılaşmasını düzenler.

6. Fosfor

Kimyasal Sembol P

İnsan vücut ağırlığının %1.2' si.

Fosfor, insan vücudunda dört oksijen atomu ile ilişkili bir fosfor atomu olan fosfat formunda bulunur. İnsan iskeleti ve beyni, kalsiyum fosfat formunda bulunduğu fosfat rezervuarlarıdır. Fosfatlar ayrıca farklı biyolojik işlevleri yerine getirmek için 7,3 Kcal/mol enerji açığa çıkaran Adenozin Trifosfat (ATP) enerji molekülü formunda da bulunur.

7. Potasyum

Kimyasal sembol K

İnsan vücut ağırlığının %0.35'i.

Kırmızı kan hücreleri vücutta bulunan potasyumun çoğunu içerir, bunu kaslar ve ardından beyin dokusu izler. Potasyum sinir sinyallerini iletir, kalp atışını düzenler ve kan şekerini düşürür. Ayrıca vücutta kalsiyum depolayan asitlerin dengesini koruyarak kemik sağlığını korur, yoğunluğunu arttırır ve kırılganlığını önler.

8. Kükürt

Kimyasal sembol S

İnsan vücut ağırlığının %0.25' i.

Kükürt, proteinlere işlevlerini yerine getirmeleri için ihtiyaç duydukları şekli sağlamada rol oynar.

9. Sodyum

Kimyasal sembol Na

İnsan vücut ağırlığının %0.15'i.

Sodyum, hücreler arasında sinir sinyallerinin iletilmesinde potasyuma benzer işlev görür; aynı zamanda vücuttaki su miktarlarının düzenlenmesine de katkıda bulunur.

10. Altın

Kimyasal sembol Au

0.2 mg insan vücut ağırlığı.

Altın kanda bulunur. Vücudun korunmasında ve eklemlerin korunmasında çok önemli bir rol oynar. Aynı zamanda vücuttaki elektrik sinyallerinin iletilmesinde önemli bir unsurdur.